Kujawsko-Pomorskie
2017-2025
Do Torunia najlepiej wejść powoli — nie przez listę atrakcji, tylko przez przestrzeń. Staromiejski Zespół to nie tylko Stare i Nowe Miasto oraz ruiny zamku krzyżackiego, lecz cały organizm, który od wieków zachował skalę i rytm średniowiecznego miasta. Nic dziwnego, że uhonorowano go statusem Pomnika Historii (8 września 1994 r.) oraz trafił na listę UNESCO (4 grudnia 1997 r.). Tu wszystko układa się w logiczną całość: ulice, place, cegła i perspektywy.
Ratusz Staromiejski
Główna świecka budowla toruńskiego Starego Miasta — gotycki gmach wznoszony etapami w XIII i XIV wieku, przebudowany w XVII i odbudowany po zniszczeniach w XVIII wieku, jeden z najznakomitszych przykładów średniowiecznej architektury mieszczańskiej w Europie Środkowej, główna siedziba Muzeum Okręgowego w Toruniu.
Najciekawszą formą zwiedzania tej klasy zabytku jest oprowadzanie kuratorskie po jego wystawach stałych i czasowych, np. „Galerii Sztuki Gotyckiej” ze zbiorami unikatowych witraży z XIV wieku, „Galerii Malarstwa i Rzeźby Polskiej od połowy XVIII w. do 2010 r.”, „Dawny Toruń – historia i rzemiosło artystyczne 1233–1793”, „Oprawy gotyckie XIII–XVI wieku ze zbiorów toruńskich”, „Formy piernikarskie w polskich kolekcjach muzealnych” itp.
W muzeum znajdują się także: ekspozycja przedstawiająca dzieje Torunia i rzemiosła artystycznego z lat 1233–1793, Sala Mieszczańska z galerią portretów toruńskich mieszczan, Sala Królewska z najstarszym w Polsce Pocztem Królów Polskich, wystawa „Mennica i monety toruńskie 1233/1238–1765”, zbiory biżuterii ze Skrwilna.
Dwór Artusa
Oddano do użytku w grudniu 1891 r. Na parterze zlokalizowano sklepy i restaurację, na piętrze cztery sale (Wielką, Białą, Czerwoną i Małą), na poddaszu pokoje gościnne.
W 1949 roku Dwór Artusa jako Collegium Maximum, przekazano Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika. Do 1983 roku w Dworze Artusa funkcjonował m.in. klub muzyczny „Od Nowa” (w 1981 r. odbył się pierwszy koncert zespołu Republika). W 1995 r. powołano instytucję kultury Centrum Kultury Dwór Artusa. Obecnie w wyjątkowych wnętrzach Dworu Artusa odbywają się koncerty, spektakle, bankiety i konferencje. Można zwiedzać: Sala Wielka, Sala Malinowa, Sala Lustrzana, Sala Srebrna, Sala Mała, Galeria, Artus Cinema.
Kamienica Pod Gwiazdą
Około 1697 roku nadano kamienicy barokowy wystrój zewnętrzny z bogato zdobionym portalem. W sieni znajdują się kręcone schody typu gdańskiego, których strzegą figura Minerwy oraz lew trzymający tarczę. W takich miejscach czuje się, że dom miał nie tylko funkcję mieszkalną, ale i reprezentacyjną.
Prawdopodobnie po 1794 roku salę pierwszego piętra ozdobiono klasycystyczną polichromią z iluzjonistyczną kolumnadą oraz pseudokasetonami na suficie. W drugiej połowie XIX wieku w miejscu komina umieszczono drugie kręcone schody — tym razem żeliwne.
Od 1970 roku w kamienicy działa Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu, będące oddziałem Muzeum Okręgowego w Toruniu, z największą wystawą pt. Świat Orientu. Jej inicjatorem był Tadeusz Wierzejski, który ofiarował najcenniejsze zabytki z Chin, Syjamu, Tybetu, Japonii, Indii i innych krajów. Wśród nich znajdują się obrazy, drzeworyty, rzeźby, uzbrojenie samurajów, ceramika i tkaniny.
Książnica Kopernikańska
Książnica powstała w lutym 1923 roku, w 450. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, a w październiku 1973 r. (500. rocznica urodzin) biblioteka przeniosła się do nowego budynku przy ul. Słowackiego 8.
W ramach Toruńskiego Festiwalu Książki (12.06.2017) w Książnicy Kopernikańskiej zaprezentowano starodruki „Cenne, bo bezcenne – skarby gromadzone przez wieki”. Prezentacje wzbogaciły publikacje faksymilowe, a także unikatowe wydania dzieł Adama Mickiewicza. Eksponowano najcenniejsze starodruki i skarby piśmiennictwa. Wystawy te ukazywały unikalne, zabytkowe woluminy, które ze względu na wartość historyczną i konserwatorską wymagają specjalnego zabezpieczenia i rzadko są udostępniane publicznie.
Centrum Sztuki Współczesnej
CSW „Znaki Czasu” otwarto w czerwcu 2008 r., a w 2023 r. zakończono jego rozbudowę. Nowoczesna architektura w historycznej przestrzeni nie kłóci się z otoczeniem.
Ogólnopolski Przegląd Sztuki Książki zorganizowany przez Akademię Sztuk Pięknych z Wrocławia 21.01.2024 r. Prace 53 artystów tworzą obszerny zbiór niezwykle zróżnicowanych formalnie dzieł, które ich twórcy określają jako książki artystyczne. Zdecydowana większość to obiekty nawiązujące formą do kodeksowej książki. Nie brakuje jednak prac swobodniej interpretujących hasło „książka” lub niezwykle subtelnie do niego nawiązujących.
Toruńskie zwiedzania – ciąg dalszy nastąpi…
*zdjęcia własne