Pogórze Śląskie – 2017
Pszczyna
Dzieje Pszczyny, położonej w Kotlinie Oświęcimskiej, rozpoczynają się w XIV wieku. Dzięki tak długiej historii w mieście znajduje się ponad dwadzieścia zabytkowych budowli. Absolutnym priorytetem jest neobarokowy zamek-pałac – rezydencja książąt Hochberg von Pless. Według mnie obiekt ten należy do najpiękniejszych w Polsce. Licząca ponad 600 lat budowla należy do nielicznych muzeów, które zachowały historyczne, bogate wyposażenie (80% oryginalnego). Wnętrza perły górnośląskiej architektury wprawiają w zachwyt, ale i onieśmielają. Ekspozycje Muzeum Zamkowego (od 1946 roku) mieszczą się na czterech kondygnacjach, włącznie z piwnicami. Zwiedzać można m.in. Apartamenty cesarskie, Apartamenty księcia Hansa Heinricha XV i księżnej Daisy, Salę Lustrzaną, Salę Polską im. ks. Józefa Poniatowskiego, Salon Wielki, Salon Zielony, Galerie, Bibliotekę, Zbrojownię, itd. W Parku Zamkowym, z architekturą ogrodową, główna aleja wiedzie od zamku do Cmentarza św. Jadwigi. XVII-wieczna Brama Wybrańców, która była głównym wjazdem na teren zamku, mieściła kwatery straży zamkowej. Pszczyna – zespół zamkowo-parkowy otrzymała status Pomnika Historii w 2021 roku.
Na XVIII-wiecznym pszczyńskim Rynku rozlokowano kościoły, ratusz, przepiękne kamienice, m.in. dawny Zajazd Pod Jodłowym Jeleniem, Frykówka, Stara Piekarnia, kamienica burmistrza Altscha, U Lokaya, Apteka pod Murzynem, gospoda Pod Baranem, a trochę dalej Muzeum Prasy Śląskiej.
Nieodparcie nasuwa się porównanie Zamku w Pszczynie z Zamkiem Książ w Wałbrzychu, chociażby z uwagi na ich właścicieli – ród Hochbergów. Jednakże ta druga budowla w 1946 roku została ograbiona i zniszczona przez wojska bolszewickie. Jej obecny stan zawdzięczamy kompleksowej odbudowie, rekonstrukcji i renowacji prowadzonym w latach 1974-91. Pszczyński Zamek fascynuje autentycznością eksponowanych obiektów muzealnych i olśniewa pięknem wnętrz, wyposażenia, architektury.
Szczyrk
Październikowe góry ze Skrzycznem, najwyższym szczytem Beskidu Śląskiego (1257 m n.p.m.), przyciągały wzrok ciepłą paletą barw. Umiejscowiona w Szczyrku Bator Art Gallery (Beskidzka Galeria Sztuki) prezentowała w roku 2017 międzynarodową wystawę „MagicalDreamsIV” tj. magicznego realizmu i nadrealizmu. Sanktuarium Matki Bożej Królowej Polski „Na Górce” związane jest z objawieniami, a obok kościoła znajduje się grota z cudownym źródełkiem. Z licznych regionalnych restauracji zapamiętałam: Starą Karczmę, Karczmę Stary Młyn i Gospodę Bajka.
Kozy
Neoklasycystycznemu Pałacowi Czeczów w Kozach, największej wsi w Polsce, towarzyszą oficyny, kaplica i lodownia oraz okazały platan klonolistny – Drzewo Roku 2012. W roku 1915 przebywali w Kozach ułani I Brygady Legionów Józefa Piłsudskiego, pod dowództwem rotmistrza Władysława Beliny-Prażmowskiego.
Obecnie Pałac jest siedzibą Centrum kulturalnego z Biblioteką, Izbą Historyczną, Salą Czeczów, Salą Koncertową, Wystawą Malarstwa, Pracowniami tematycznymi, itp.
W Izbie Historycznej wśród licznych eksponatów, m.in. drewnianych rzeźb, znajduje się figurka, która mieściła skrytkę żołnierzy Armii Krajowej. Pałacowy westybul zaprasza rzeźbą Dariusza Fludera do wejścia do przepięknej klatki schodowej.
Andrychów
Pałac Bobrowskich w Andrychowie, zwany także zamkiem, jest budowlą klasycystyczną z portykiem z czterema kolumnami i trójkątnym frontonem, w którym znajdują się herby właścicieli. W narożnik południowo-zachodni wbudowana jest sześcioboczna baszta. Obecnie mieści różne instytucje społeczne. Położony obok budynek powozowni funkcjonuje jako restauracja.
Jesienna wędrówka szlakami woj. śląskiego pozostawiła lekki niedosyt – zapewne jeszcze tam wrócę…
* zdjęcia własne