Marian Haber – ziemianin, marszand, celebryta
W książce „Zagadkowy kolekcjoner. Marian Haber – ziemianin, marszand, celebryta” Karol Soberski w niezwykle barwny i rzetelny sposób przywraca pamięć o zapomnianym bohaterze kultury II Rzeczypospolitej – Marianie Haberze. To publikacja, która zachwyca nie tylko miłośników historii i sztuki, ale także tych, którzy szukają w literaturze ducha przygody, detektywistycznej narracji i refleksji nad dziedzictwem kulturowym. Autor przybliża postać właściciela majątku Kołdrąb na pograniczu Wielkopolski i Kujaw, znanego kolekcjonera dzieł sztuki okresu międzywojennego.
We Wstępie do książki Karol Soberski przedstawił historię pozyskania cennych materiałów źródłowych, jakie pozwoliły mu przybliżyć czytelnikom postać „Ziemianina, Marszanda, Celebryty”. Współpraca z Fundacją Gawrońskich, wspierającą rozwój kultury polskiej, zaowocowała przekazaniem autorowi publikacji niezwykłego archiwum Mariana Habera składającego się z 16 tysięcy dokumentów.



Skarb – archiwum Habera
Książka przenosi czytelnika w świat nierozwiązanych zagadek historycznych, ukrytych dzieł sztuki oraz tajemnic II wojny światowej. Autor opiera swoją narrację na zbiorach dokumentów Habera, które zaginęły w 1939 roku, a które odnalazł w 2020 roku. To archiwum składa się z kilkunastu tomów dokumentów, fotografii, korespondencji, map i planów, rzucających nowe światło na możliwość odnalezienia unikatowych skarbów. Wszystkie te materiały stają się kluczem do odtworzenia życia i działalności człowieka, który w okresie międzywojennym był jedną z najbardziej intrygujących postaci w świecie sztuki i kolekcjonerstwa. Marian Haber – pan na Kołdrąbiu – był nie tylko ziemianinem i miłośnikiem sztuki, ale także protektorem twórczości artystycznej, bywalcem elitarnych salonów i człowiekiem, którego zbiory do dziś rozpalają wyobraźnię historyków sztuki.
Jednym z największych atutów tej publikacji jest umiejętność ukazania mikrohistorii – losów jednej osoby i jednego majątku – w szerszym kontekście społecznym i kulturowym. „Zagadkowy kolekcjoner” otwiera czytelnikowi drzwi do świata ziemiaństwa, marszandów, prywatnych galerii i przedwojennych zbieraczy. Autor nie tylko przywraca postać Mariana Habera, ale przypomina o roli prywatnych kolekcji w kształtowaniu polskiego dziedzictwa kulturowego.



Promocja dziedzictwa lokalnego
Niezwykle wartościowa jest również dbałość o rzetelność historyczną. Karol Soberski nie nadużywa literackich środków – przeciwnie, jego hipotezy są logiczne, poparte źródłami i opatrzone komentarzami metodologicznymi. To książka pisana z pasją, ale i pokorą wobec faktów. Tekst Karola Soberskiego to także znakomity przykład popularyzacji wiedzy historycznej i promocji dziedzictwa lokalnego. Dla mieszkańców regionu jest to cenna lekcja tożsamości, dla reszty czytelników – wciągająca opowieść o człowieku z pasją, którego życie mogłoby stać się scenariuszem filmu. Dla młodego pokolenia to wspaniała lekcja żywej historii, nie podręcznikowej, ale przepełnionej sensacyjnymi wątkami i nagłymi zwrotami akcji.
Opowieść prowadzona przez autora ma charakter reporterski, dynamiczny i sugestywny. Karol Soberski z wyjątkową umiejętnością łączy skrupulatnie udokumentowane fakty z interesującą narracyjnością. W efekcie powstaje książka, którą czyta się jak powieść sensacyjną, choć wszystko, co w niej zawarte, jest prawdziwe. W tle opowieści przewija się motyw zaginionej kolekcji ziemianina, która być może do dziś znajduje się gdzieś na terenie Wielkopolski. Ten wątek wprowadza element tajemnicy, który sprawia, że publikacja staje się również rodzajem intelektualnej gry z czytelnikiem, jako potencjalnym odkrywcą kolejnych tropów.



Historia, sztuka i tajemnice
Książka składa się z kilku części, które szczegółowo opisują różne aspekty życia i działalności Mariana Habera, w tym jego pasje kolekcjonerskie, życie towarzyskie oraz tajemnice związane z ukrytymi dziełami sztuki. Publikacja jest bogato ilustrowana, zawiera wiele niepublikowanych wcześniej fotografii z okresu międzywojennego, co dodatkowo wzbogaca jej treść i pozwala lepiej zrozumieć opisywane wydarzenia. Nieprzeciętna jakość wydania – obfita dokumentacja zdjęciowa, mapy, reprodukcje dokumentów – stanowi dodatkowy walor estetyczny i poznawczy. „Zagadkowy kolekcjoner” to lektura łącząca walory literackie, poznawcze i edukacyjne, tworząc wyjątkowy portret epoki i człowieka, który zasługuje na pamięć.
Publikacja Karola Soberskiego to fascynująca podróż przez historię, sztukę i tajemnice, prowadzona z pasją i profesjonalizmem. To pozycja, która z pewnością zainteresuje miłośników historii, sztuki oraz tajemnic związanych z II wojną światową. Dzięki rzetelnemu podejściu autora do tematu oraz odkryciu unikatowych materiałów archiwalnych, książka stanowi cenne źródło wiedzy o Marianie Haberze i jego pasji kolekcjonerskiej. Stanowi nie tylko ważny głos w temacie ochrony dziedzictwa kulturowego, ale także wzór dla współczesnych badaczy historii regionalnej. To opowieść, która ożywia przeszłość i inspiruje do własnych poszukiwań.



Autor o sobie
Karol Soberski pisze o sobie (https://soberski.pl/o-mnie):
Dziennikarz z 29-letnim stażem, pisarz i niezależny badacz lokalnej historii. Od 2017 r. fundator i prezes Fundacji Historycznej „Przywracamy Pamięć” (fundacjahistoryczna.pl). Redaktor naczelny portalu turystyczno – informacyjnego Pojezierze24.pl (wcześniej: informacjelokalne.pl). Od lipca 2024 r. prezes Instytutu Literackiego im. Marii i Franciszka Rubaszewskich (instytut-literacki.pl). Urodził się w XIX-wiecznym pałacu w Popowie Ignacewie i pewnie dlatego od 20 lat odkrywa tajemnice ziemiaństwa, pałaców i dworów oraz sekrety II wojny światowej w Wielkopolsce, na Kujawach i Pałukach.
Spis treści:
Część I. Ukryte na widoku
Część II. Ziemianin
1. Majątek Kołdrąb
2. Ziemiańskie klimaty
3. Zagadkowa księga
4. „Wielbiciel bohaterskich czynów”
5. Dyskretny urok salonów
Część III. Marszand
6. Narodziny legendy
7. Galeria skarbów
8. Skarb napoleoński
9. Zbiory Habera
10. Utracony majątek
Część IV. Celebryta
11. „Całować się nie grzech”
12. Lata dwudzieste, lata trzydzieste
13. „Król Albanii”
14. Boznańska, Kossak, Wyczółkowski, Haupt
15. Bicykl 1860
Część V. Zagadkowy, zapomniany
Część VI. Poszukiwanie skarbów
Zakończenie
Aneks do skarbów Mariana Habera

* zdjęcia własne z książki
