Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wycieczka. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wycieczka. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 26 czerwca 2022

Od Winnej Góry do Racota

Wielkopolska - czerwiec 2022


Racot
Winna Góra

 

 






Polski styl narodowy

      Wysoczyzna Leszczyńska, Pojezierze Krzywińskie, Kotlina Śremska to kolejne eksplorowane przeze mnie wielkopolskie krainy. Podczas trzydniowej wędrówki obejrzałam lub zwiedziłam ponad dwadzieścia zabytkowych budowli i jedną współczesną. Część z nich reprezentuje polski styl narodowy, tak charakterystyczny dla Wielkopolski, kilka słynie z pobytu Adama Mickiewicza w latach 30’ XIX wieku, inne mieszczą instytucje związane z uprawą lub hodowlą albo ochroną zdrowia. Następne pełnią lub będą pełnić funkcje hotelowe, pozostałe zaś są obiektami prywatnymi.
     Od dawna interesuje mnie w architekturze tzw. polski styl narodowy uwzględniający nasze dziedzictwo kulturowe oraz wzorujący się na stylistyce poprzednich epok (historyzm). Architektura określająca tożsamość narodową i nasycona pierwiastkami narodowymi doskonale wpisuje się w polski krajobraz – szlacheckie dwory i ziemiańskie pałace z kolumnowym portykiem – czy może być coś bardziej polskiego?

Winna Góra - mundur gen. DąbrowskiegoWinna Góra - portret gen. DąbrowskiegoWinna Góra - Pieśń Legionów Polskich we Włoszech  

     Neoklasycystyczny pałac w Winnej Górze obecnie mieści Muzeum gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, twórcy Legionów Polskich we Włoszech i bohatera naszego hymnu narodowego – Mazurka Dąbrowskiego. W 1807 roku dobra winnogórskie nadał gen. Dąbrowskiemu sam Napoleon. Pałac wg projektu architekta S. Boreckiego kształtem przypomina tradycyjny dwór z czterokolumnowym portykiem w wysokim porządku, podtrzymujący trójkątny fronton i belkę z napisem: „SI DEUS NOBISCUM QUIS CONTRA NOS” (Jeśli Bóg z nami, któż przeciw nam). Jest to budowla parterowa, z poddaszem w dachu łamanym polskim z lukarnami. 

Racot
Racot   Racot stadnina

      Klasycystyczny piętrowy pałac w Racocie, kryty czterospadowym dachem, posiada portyk z czterema kolumnami zwieńczony przyczółkiem zawierającym tympanon z herbem. W latach 1921- 28 ustanowiony był rezydencją prezydenta Rzeczypospolitej, a następnie utworzono w Racocie Stadninę koni funkcjonującą do dziś. W XXI wieku powstał w pałacu hotel, a w połowie XIX wieku przebywał w nim Adam Mickiewicz (na szlaku: Podróże z panem Tadeuszem).

KopaszewoKopaszewoKopaszewo - aleja platanowa

     W Kopaszewie zlokalizowany jest klasycystyczny jednopiętrowy pałac przykryty dwuspadowym dachem z naczółkami. W jego fasadzie wzniesiono portyk czterokolumnowy zakończony trójkątnym podniesionym tympanonem z termalnym okienkiem. Na osi pałacu znajduje się unikalna aleja platanowa. W pałacu gościli prezydent S. Wojciechowski, aktorka H. Modrzejewska i Adam Mickiewicz (na szlaku: Podróże z panem Tadeuszem). Aktualnie kopaszewską rezydencją administruje Zakład Nasienno-Rolny.

DłońDłońDłoń

      W Dłoni obejrzeć można architektoniczne dzieło Rogera Sławskiego – klasycystyczny pałac nakryty mansardowym dachem. Charakterystyczny joński portyk z czterema wysokimi kolumnami osadzono na tle dwukrotnie wyłamywanego ryzalitu, nad którym rozpościera się wielopołaciowy dach. W zabytkowej budowli mieści się uniwersyteckie Gospodarstwo Doświadczalne.

Pawłowice Pawłowice Pawłowice

      Klasycystyczny pałac w Pawłowicach to trójkondygnacyjna rezydencja posiadająca dwie ćwierćkoliste parterowe galerie arkadowe kończące się proporcjonalnymi oficynami. Środkowy ryzalit w fasadzie stanowi zarazem czterokolumnowy portyk zwieńczony attyką z rzeźbami figur kobiecych. Mansardowy dach mieści użytkowe poddasze, przy bramie znajdują się oryginalne domki odźwiernych. Obok pałacu i parku murowana zabudowa folwarczna użytkowana tak, jak i pałac przez Instytut Zootechniki. 

Winna Góra
 TarchalinChoryń

 

      W Tarchalinie wystawiono parterowy dwór z mansardowym czterospadowym dachem tzw. łamanym dachem polskim. Cztery wysokie kolumny z głowicami w stylu jońskim tworzą portyk, na którym osadzono trójkątny przyczółek z półkolistym okienkiem w tympanonie. We dworze mieszczą się popegeerowskie mieszkania…

Podróże z Panem Tadeuszem” 

      Projekt LGD Gościnna Wielkopolska prezentuje dwanaście miejsc, w których zatrzymywał się wieszcz Adam Mickiewicz odwiedzając Wielkopolskę. Kilka z nich udało mi się obejrzeć. 

Choryń  TurewChoryń

      W Choryni postawiono klasycystyczny parterowy budynek nakryty dachem naczółkowym. Wejście do niego ujęto w pary kanelowanych pilastrów podtrzymujących trójkątny naczółek. Niestety, elewację ogrodową dworu „upiększono” podziemnymi garażami (sic!). Naprzeciw niego położona jest oficyna (zwana nowym dworem), w której kilkakrotnie goszczono Adama Mickiewicza. Dziś dwory mieszczą Zarząd Spółki Hodowla Roślin.

Turew
GryżynaGryżyna lodownia

      Do pałacu w Turwi dobudowano kaplicę w stylu neogotyku angielskiego, lecz cała budowla jest mieszaniną stylów (od baroku począwszy), spowodowaną trzema przebudowami. Nieopodal pałacu urządzono Muzeum gorzelnictwa. W rezydencji przebywali: Napoleon Bonaparte, Helena Modrzejewska, Adam Mickiewicz (na szlaku: Podróże z panem Tadeuszem). Obecnie pałac zarządzany jest przez Instytutu Środowiska Rolniczego i Leśnego. Niepozorny parterowy późnobarokowy dwór w Gryżynie nakryty został wysokim mansardowym dachem z naczółkami. W elewacji frontowej znajduje się wystawka z trójkątnym przyczółkiem z datą budowy 1793 i herbami. Przed głównym wejściem dobudowano ganek z balkonem, ozdobiony pilastrami. Obok dworu usytuowano ciekawy budynek – lodownię zbudowana z cegły i kamienia polnego ze stożkowym dachem krytym strzechą. Dalej funkcjonuje dawny folwark. W Gryżynie gościł Adam Mickiewicz (na szlaku: Podróże z panem Tadeuszem).

Cichowo Cichowo Cichowo


      Wieszcz Adam w wielkopolskim Cichowie nie przebywał, ale trafiły tam elementy scenografii Allana Starskiego do filmu „Pan Tadeusz” w reżyserii Andrzeja Wajdy. Do spichlerza, wozowni, lamusa, stajni, stodoły, kurnika dobudowano parterowy „dwór”, a obiekt nazwano Skansenem Filmowym Soplicowo. W Cichowie „Akademię zwierząt filmowych” prowadzi M. Pinkowski – twórca skansenu.

Zdrowie i hotele

      W zabytkowych obiektach Osiecznej i Górzna urządzono Centra rehabilitacji.
Zamek w Osiecznej ma formę trzech skrzydeł z wysoką wieżą wokół (wbrew nazwie) otwartego dziedzińca. Elewacje budowli wzbogacono efektownymi wykuszami, balkonami i tarasami. Najcenniejszym detalem architektonicznym jest manierystyczny portal z kartuszem i herbem (ok. 1600 r) oraz sala rycerska nakryta sklepieniem kolebkowo-krzyżowym.

Osieczna Osieczna Osieczna portal

      Klasycystyczny pałac w Górznie nakryto czterospadowym dachem mieszczącym użytkowe poddasze. W fasadzie korpusu umieszczono pięcioosiowy ryzalit zwieńczony trójkątnym frontonem, a przed ryzalitem znajduje się czterokolumnowy portyk, podtrzymujący balkon. W parku spacerują przeurocze alpaki – terapeutki.

Drzeczkowo  Górzno Górzno


      W niektórych zabytkowych obiektach odwiedzonej przeze mnie części Wielkopolski funkcjonują (lub będą) hotele, np. Drzeczkowo, Rydzyna, Osowo i niezabytkowy Katarzynin.

      W Drzeczkowie neogotycki piętrowy pałac nakryty dwuspadowym dachem wzbogacono o mezaniny, ryzality, sterczyny, gzymsy, pseudokrenelaż i oculus.

Katarzynin

RydzynaRydzyna

      Czteroskrzydłowa i trzypiętrowa magnacka budowla z narożnymi wieżami, otoczona fosą znajduje się w Rydzynie. Rezydencja królewskiego rodu Leszczyńskich w 1945 została ograbiona i spalona przez Armię Czerwoną. Odbudowa i rekonstrukcja trwała ćwierć wieku(!), w czym miało udział Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich – SIMP, do którego obecnie należy Hotel "Zamek w Rydzynie".
W Katarzyninie od kilku lat trwa budowa hotelu imitującego styl klasycystyczny o architekturze podobnej do dawnych pałaców. 

      Nocleg w hotelu o nazwie Pałac Warchałowskich, zlokalizowanym w Osowie Gostyńskim, należał do wyjątkowo przyjemnych i relaksujących. Niewymuszona gościnność właściciela, interesujące rozmowy towarzyskie, klimatyczne przytulne wnętrza, stylowy wystrój gościnnych pokojów, atmosfera dawnych czasów…  

Osowo Gostyńskie - holOsowo Gostyńskie - pokójOsowo Gostyńskie - śniadanie
   

Uprawa, hodowla i... ?

      Piętrowy pałac w Garzynie, w stylu północnoniemieckiego neorenesansu, ozdobiono trójarkadową loggią i graniastą czterokondygnacyjną wieżą. Właściwą pieczę nad nim sprawuje Ośrodek Hodowli.
Klasycystyczny pałac myśliwski wzniesiony w Gogolewie, z pilastrami portykiem i frontonem w fasadzie, poprzedza niepokaźna brama wejściowa. Swa siedzibę ma tutaj Stadnina Koni. 

GarzynGogolewo


       Ostatnie trzy zabytkowe budowle mają zapewne prywatnych właścicieli, którzy przejawiają różną dbałość o narodowe dobro. Dostępu do barokowego pałacu w Czempiniu i klasycystycznego w Kąkolewie strzegą zamknięte ogrodzenia, natomiast stan neorenesansowego pałacu w Gorzyczkach pozostawia wiele do życzenia…

GorzyczkiCzempińKąkolewo

      W Wielkopolsce znajduje się wiele zabytkowych budowli, dworów, pałaców i zamków, które chciałabym zwiedzić ,a zatem z pewnością jeszcze ją odwiedzę…




* zdjęcia własne

sobota, 27 listopada 2021

Od Kurozwęk do Rytwian

Świętokrzyskie - grudzień 2018










      W powiecie staszowskim woj. świętokrzyskiego odwiedziłam dwie miejscowości: Kurozwęki i Rytwiany, a w nich zupełnie odmienne zabytkowe obiekty: zespół pałacowo-parkowy i kompleks klasztorny. Obydwa dostarczyły mi niespodziewanych wrażeń i napełniły nadzieją, że dziedzictwo kulturowe można nie tylko ocalić, ale i użytkować z korzyścią dla społeczeństwa.

Pałac Popielów w Kurozwękach

     Pałac Popielów w Kurozwękach znajduje się w rękach rodu Popielów herbu Sulima od 1833 r (z przerwą w latach 1944-1991). W skład zespołu pałacowo - parkowego wchodzą: pałac, pawilon wschodni (oficyna), pawilon zachodni (oranżeria), stajnia cugowa, budynek administracji. W Stadninie Koni Kurozwęki hodowane są także bizony.
Przewodnik oprowadzający po zamku opowiada o Kurozwękach, Stajni Cugowej, Browarze Popiel, Parku, Oficynie, Oranżerii, Labiryncie, zwierzętach, a przede wszystkim o Rodzinie Popielów. Jej godny potomek Jan Marcin (Jean Martin ) Popiel, ojciec ośmiorga dzieci, w związku z objęciem majątku Kurozwęki podjął decyzję o przeniesieniu się do Polski.
     W pałacu do zwiedzania udostępnione jest Muzeum, Sala balowa, Taras widokowy, Salon portretów Sołtyków, Salon czerwony i zielony. W Muzeum znajdują się Skarby i pamiątki rodu Popielów wraz z galerią obrazów znanego malarza i pisarza Józefa Czapskiego oraz Henryka Siemiradzkiego. Udostępniono do zwiedzania lochy i piwnice z gotyckimi sklepieniami.
 
Pałac od strony tarasu Tylna elewacja pałacu  Dziedziniec

Oficyna Oranżeria Bizony

     Jak bardzo trzeba kochać Ojczyznę i gniazdo rodowe, aby porzucić dotychczasowe dostatnie życie, odkupić od państwa majątek przodków, stworzyć wizję przyszłości podupadającego zabytku i podnieść go z ruin do stanu świetności… Chapeau bas!