wtorek, 20 lutego 2018

Wywalczyć Polskę

Józef Piłsudski pod Rudką Miryńską na Wołyniu - 1916 Tomasz Stańczyk 


Bellona 2017













 

Historia i kultura 

     Wydawnictwo Bellona wspólnie z Tomaszem Stańczykiem opowiedzieli, jak to Józef Piłsudski razem z Legionistami postanowili „Wywalczyć Polskę”. Publikacja powstała w przededniu  inauguracji roku Jubileuszu Stulecia Odzyskania Niepodległości przez Polskę. Autor, który ukończył prawo, pasjonuje się historią Polski tak dalece, że realizuje się jako publicysta historyczny. Odznaczony został m.in. Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej  oraz Złotym Piórem za niestrudzoną popularyzację historii.
     Wydawcy bardzo zadbali o graficzną stronę książki umieszczając w niej archiwalne biało-czarne i kolorowane zdjęcia, mapy i plany bitew, reprodukcje obrazów i rysunków oraz kopie dokumentów. Na barwnych fotografiach znalazły się pomniki i tablice pamiątkowe, odznaczenia, umundurowanie, broń i inne militaria. Wszystkie te materiały graficzne doskonale wpleciono w tekst tak, aby ilustrowały przekazywane treści. 

Od A do Z

     Autor znakomicie i syntetycznie przybliżył i uporządkował wiedzę o dziejach Legionów Polskich i Komendanta Józefa Piłsudskiego. Rozpoczął opowieść od pojawienia się pierwszej „Myśli o Niepodległej”, przez organizowanie Strzelców, „Wymarsz z Oleandrów” Pierwszej Kompanii Kadrowej i „Powstanie Legionów Polskich”. Dalej nastąpiły Pierwsze boje, a potem następne: pod Krzywopłotami, Łowczówkiem, Rokitną, Konarami, Kostiuchnówką. Niebawem nastąpiła „Dymisja Piłsudskiego”, „Akt 5 listopada” i „Kryzys przysięgowy”. „Za drutami obozów” znalazła się większość Legionistów, a nawet dowódca I Brygady. Jego powrót z twierdzy w Magdeburgu do Warszawy zakończył 123-letni okres zaborów Polski. 11 listopada 1918 roku Polacy obudzili się „W niepodległej Polsce” i przystąpili do budowy II Rzeczypospolitej. Na odrodzenie Ojczyzny dano im tylko dwadzieścia lat, po których niedawni zaborcy wywołali „Drugą wojnę Legionistów”. 


Komendant wie lepiej!

     Tytuł omawianej lektury można odczytać, jako nawiązanie do hasło Cichociemnych, widniejącego w rezydencji Audley End: „Wywalcz jej wolność lub zgiń”. Ci, którzy potrafili „Wywalczyć Polskę” w 1918 roku, ginęli walcząc o Nią również w latach 1939-45: gen. Stanisław Grzmot-Skotnicki, gen. Józef Olszyna-Wilczyński, gen. Henryk Minkiewicz, gen. Stefan Grot-Rowecki, gen. Bolesław Roja i inni. Podtytuł publikacji brzmiący „Józef Piłsudski i Legiony” oddaje ducha podręcznikowej wiedzy czytelników na temat walki o niepodległość Polski. Autor, w niezwykle przystępny sposób, zaprezentował wydarzenia z dziejów Legionów w szerokim kontekście polityki europejskiej. Przyczyniło się to do lepszego zrozumienia przez odbiorców, decyzji podejmowanych przez Józefa Piłsudskiego, decyzji o bardzo o dalekosiężnych skutkach. Podjęto też próbę wytłumaczenia fenomenu Wodza ukochanego przez wszystkich żołnierzy, lubiących kwitować swoje wątpliwości stwierdzeniem: Komendant wie lepiej!.

     Dziękuję Tomaszowi Stańczykowi (nazwisko zobowiązuje), reprezentującemu Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, iż dołożył cegiełkę do popularyzacji uwielbianej przeze mnie postaci Wskrzesiciela Niepodległej Rzeczypospolitej i Jego ukochanych Legionów Polskich, które śpiewały:
Brygadier Józef Piłsudski - 1915
                                                                                                                    

My, pierwsza brygada
Strzelecka gromada
Na stos!
Rzuciliśmy swój życia los,
Na stos, na stos!











 * zdjęcia z książki